Τα στάδια του ρεπορτάζ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Ας πούμε πως είμαστε μια ομάδα δημοσιογράφων που πρέπει να κάνουμε ένα ρεπορτάζ για μία νέα παράσταση. Πώς πρέπει άραγε να δουλέψουμε για να καταφέρουμε να παραδώσουμε σωστά και ολοκληρωμένα το ρεπορτάζ μας;

Προτού διαβάσετε όσα έχουμε σημειώσει παρακάτω, προσπαθήστε να γράψετε σε ένα χαρτί ποια θεωρείτε εσείς ή φαντάζεστε ως απαραίτητα βήματα!

Μετά μπορείτε να συγκρίνετε όσα σημειώσατε στη λίστα σας με όσα ακολουθούν.

1^ο στάδιο : Προετοιμασία

Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να κάνουμε ένα ρεπορτάζ για μία νέα παράσταση που πρόκειται να ανέβει για τον Άμλετ του Σαίξπηρ. Τι πρέπει να κάνουμε;

1. Έρευνα γύρω από το θέμα μας.

Κάνουμε έρευνα για το θέμα μας και ενημερωνόμαστε πολύ καλά γύρω από αυτό πριν πάμε να συναντήσουμε τους ανθρώπους που θα μας εξηγήσουν για τη δική τους εκδοχή πάνω στο θέμα.

Για παράδειγμα αν πρέπει να γράψουμε ένα ρεπορτάζ για μια νέα παράσταση για τον Άμλετ, θα πρέπει να ξέρουμε καταρχήν ποιος ήταν ο Σαίξπηρ και ποιος ήταν ο Άμλετ!

Άρα, θα πρέπει :

• να διαβάσουμε για τη ζωή και το έργο του συγγραφέα
• να διαβάσουμε και το ίδιο το θεατρικό έργο για να ξέρουμε καλά την υπόθεση και τους ήρωες, όπως και τα μηνύματα του έργου.
• να ψάξουμε να δούμε πώς έχουν αποδώσει στο θέατρο και τον κινηματογράφο άλλοι σκηνοθέτες και ηθοποιοί τον Άμλετ στο παρελθόν. Ψάχνουμε λοιπόν να βρούμε αν υπάρχουν ταινίες και αν μπορούμε να δούμε σε DVD ή στο ίντερνετ και προηγούμενες παραστάσεις ή αποσπάσματά τους για να καταλάβουμε τι είχαν θεωρήσει σημαντικό να τονίσουν οι άλλοι καλλιτέχνες στα έργα τους που αφορούσαν τον Άμλετ.
• Να διαβάσουμε, επίσης, δημοσιεύματα και άρθρα γύρω από τον Σαίξπηρ και τον Άμλετ, όπως και προηγούμενες παραστάσεις.

2. Οι δικές μας εντυπώσεις

Έπειτα, καθώς διαβάζουμε το υλικό μας, σημειώνουμε σε ένα χαρτί τις δικές μας απορίες και τις δικές μας εντυπώσεις για το έργο.

• Τι μας έκανε εντύπωση από το έργο;
• Τι θα θέλαμε να μάθουμε περισσότερο για τον ήρωα;
• Γιατί άραγε συμπεριφέρεται έτσι ο ήρωας;
• Πώς θα θέλαμε να τον δούμε στη σκηνή;

Θυμήσου: Το τι σκεφτόμαστε και εμείς οι ίδιοι για το έργο είναι πολύ σημαντικό ώστε να διαμορφώσουμε μετά το ερωτηματολόγιο που θα συντάξουμε για τον σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς.

3. Έρευνα για το έργο του συγκεκριμένου σκηνοθέτη και των συγκεκριμένων ηθοποιών.

Πριν πάμε να συναντήσουμε έναν ηθοποιό ή σκηνοθέτη (αλλά και οποιονδήποτε συνεντευξιαζόμενο) θα πρέπει να έχουμε κάνει πάλι μια μικρή έρευνα για τη δουλειά του.

• Τι έχει κάνει στο παρελθόν;
• Ποιο είναι το στιλ του;
• Με τι είδους έργα ασχολείται;
• Ποια από τις δουλειές του έχει θεωρηθεί επιτυχία και γιατί;

4. Διαμόρφωση ερωτηματολογίων μας

Έπειτα, φτιάχνουμε ένα ερωτηματολόγιο για τον κάθε άνθρωπο που θα συμμετέχει στο ρεπορτάζ μας. Για παράδειγμα, για τον Άμλετ: σκηνοθέτη, ηθοποιούς, τον υπεύθυνο θεάτρου ή του Φεστιβάλ που έχει συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του το έργο, ακόμη και το κοινό που θα έχει παρακολουθήσει την παράσταση!

2^ο στάδιο: Δράση

• Κάνουμε όλες τις συνεντεύξεις μας και φροντίζουμε να μάθουμε όσα περισσότερα μπορούμε! Έτσι, εκτός από τις ερωτήσεις που έχουμε σημειώσει εμείς οι ίδιοι, μπορεί πάνω στην κουβέντα να προκύψουν και άλλες απορίες ή να μας πληροφορήσουν και για πράγματα που δεν είχαμε σημειώσει να ρωτήσουμε εμείς.
• Αν μιλήσουμε με το κοινό, φροντίζουμε να καλύψουμε όλες τις απόψεις. Να ρωτήσουμε και εκείνους που μοιάζουν να έμειναν ευχαριστημένοι και εκείνους που μοιάζουν δυσαρεστημένοι για να μάθουμε τους λόγους.

Θυμήσου: Είναι πολύ σημαντικό να μην ντρεπόμαστε να ρωτήσουμε, γιατί υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που θέλουν να μας απαντήσουν και να πουν τη γνώμη τους ή να μας εξηγήσουν. Δηλαδή και εκείνοι, όπως εμείς θέλουν να επικοινωνήσουν!

3^ο στάδιο: Επεξεργασία υλικού

Σε αυτό το στάδιο έχουμε πολλή δουλειά! Θα πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια, γιατί οι πληροφορίες θα είναι πολλές, αν έχουμε κάνει καλά το ρεπορτάζ μας:

• Θα έχουμε πληροφορίες για το ποιος είναι ο Σαίξπηρ και ποιος είναι ο Άμλετ
• Διαβάζοντας το έργο θα ξέρουμε ποιες σημαντικές ιδέες πραγματεύεται
• Θα μας έχει πει ο σκηνοθέτης πώς βλέπει το έργο, γιατί είναι σημαντικό για εκείνον και τι θα ήθελε να τονίσει ή να αναδείξει στη δική του παράσταση.
• Θα μας έχουν μιλήσει οι ηθοποιοί για τον δικό τους χαρακτήρα και πώς λειτουργεί μες το έργο.
• Θα έχουμε σημειώσει τις δικές μας εντυπώσεις έχοντας παρακολουθήσει το έργο. Θα θυμόμαστε για παράδειγμα τις πιο δυνατές στιγμές της παράστασης, εικόνες που μας έκαναν εντύπωση ή την ερμηνεία κάποιου -ηθοποιού.
• Θα μας έχουν πει τη γνώμη τους θεατές, γνώμες που πολλές φορές μπορεί να διίστανται (σε κάποιους μπορεί να άρεσε το έργο για κάποιους λόγους και σε κάποιους όχι, για άλλους λόγους).

Τώρα, τι κάνουμε με όλα αυτά; Επιλέγουμε όσα κομμάτια θεωρούμε πιο σημαντικά και ενδιαφέροντα από κάθε συνέντευξη και τα υπογραμμίζουμε. Επιλέγουμε από τις σημειώσεις και την έρευνά μας επίσης ό,τι θεωρούμε πιο ενδιαφέρον και μετά συνθέτουμε το δικό μας παζλ πληροφοριών που αποτελεί τη βάση του δικού μας ρεπορτάζ, και βέβαια καλό είναι να περιέχει πληροφορίες από κάθε “κεφαλαιάκι” της έρευνάς μας!

*Στην επόμενη ενότητα μαθαίνουμε πώς να γράψουμε το ρεπορτάζ μας.